تبلیغات
جنگ افزار - سلاح های شیمیایی * سری سوم*

سلاح های شیمیایی * سری سوم*

نوشته شده در تاریخ : جمعه 20 خرداد 1390   01:35 بعد از ظهر

نوع مطلب :سلاح های شیمیایی ،

آغاز جنایت:

در آذز 1361 صدام، دیکتاتور عراقی برای، در هم شگستن مقاومت رزمندگان ایرانی در تک های شبانه از مقداری سولفور موستارد (عامل تاول زا) استفاده کرد.
پس از آن در سال 1362 در پیرانشهر و پنجوین، سلاح های شیمیایی را کامل و مستقیم به کار گرفت. تا اینکه در اواخر سال 1363 به علت اعتراض کشور های اروپایی و علنی شدن ابعاد گسترده کاربرداین جنگ افزار ها در جنگ با ایران، موقتاً از به کارگیری این سلاح ها در جنگ منصرف شد.
اما نخستین اعزام مجروحین شیمیایی ایران به اروپا پس از عملیات فاو در خاک عراق بود. استفاده از سلاح های شیمیایی در بعد وسیع توسط عراق بار دیگر در جریان این عملیات آغاز شد. اوایل زمستان 1364 که رزمندگان ایران با عملیات گسترده خود توانستند شهر فاو عراق را تصرف کنند رژیم عراق آتش سلاح های شیمیایی را به روی سپاه ایران گشود و به این ترتیب نخستین حمله وسیع شیمیایی که مجروحین بسیاری به جا گذاشت در خاک عراق رقم خورد. سکوت کشور های هم پیمان پروتکل ژنو، چراغ سبزی بود که به صدام نشان داده شد تا دیگر از هیچ جنایتی دریغ نکند.
اوایل سال 1366 عراق از جنگ افزار های شیمیایی به طور انبوه در جبهه مرکزی سومار استفاده کرد. پس از عملیات والفجر 8، نیروهای عراقی به قدری از مواد سمی شیمیایی استفاده کردند که در بیمارستان های عقبه ایران جای سوزن انداختن نبود حدود هفت هزار گلوله توپ و خمپاره حاوی مواد سمی علیه مواضع نیروهای ایران شلیک شد.
ظرف دو روز هواپیما های عراقی به طور مداوم بیش از هزار بمب شیمیایی در صحنه عملیات فرو ریختند.
سردشت و حلبچه؛ دو جنایت جنگی روز یک شنبه ساعت 15/4 بعد از ظهر هفتم تیر سال 1366، بابر با 28 ژوئن 1987 سردشت مورد حمله شیمیایی قرار می گیرد؛ چیزی که مردم هایش در بختک های خوابشان هم نمی دیدند با وجود این که شهر بمباران شده بود مردم پس از بمباران از پناهگاها خارج و برای دیدن مناطق بمباران شده و کمک به هم نوعان خود عازم این مناطق شدند و خوشحال بودند که کشته و زخمی نداشتند بعد از مدتی بوی سیر گندیده تمام فضای شهر را فرا گرفت. ناگهان پرندگان از بالای درختان بر روی زمین سقوط کردند و به دنبال آن مردم یکی یکی به روی زمین افتادند زن و مرد، کودک ونوجوان یکی پس از دیگری.
جمهوری اسلامی ایران، این تهاجم را غیر انسانی اعلام کرد و شهر سر دشت را «نخستین شهر قربانی جنگ افزارهای شیمیایی در جهان بعد از بمباران هسته ای هیروشیما و ناکازاکی» نامید .
علیه غیر نظامیان فقط در سردشت اتفاق نیفتاد. بسیاری از شهر های ایران مثل مریوان، روستای کلال، قلعه جی و جاهای دیگر با هزاران کشته و مجروح از دست بمب افکن های رژیم بعث در امان نماندند. اما جنون صدام دامن مردم عراق را نیز گرفت، این اولین بار بود که بشر به چشم خود می دید دیکتاتور ملت خود این چنین قتل عام می کند.
بمباران شیمیایی حلبچه ثابت کرد قدرت اروپایی و آسیایی نمی شناسد، هر جا که قدرت یله و بی قید باشد، فساد راهم با خود می آورد. آن وقت جنایت برای صاحب قدرت از آب خوردن هم راحت تر می شود.
در 23 مارس 1988 خبر نگار روزنامه انگلیسی «گاردین» مشاهدات عینی خود را از شهر حلبچه این طور گزارش می کند :«سطح کوچه های خاکی و خانه های با خاک یکسان شده این شهر دور افتاده و عقب نگاه داشته شده کردستان پر از اجساد مردان و زنان و کودکان و احشام و حیوانات است که زخم خون و علائم انفجار رویشان دیده می شود. پوست اجساد به طرز عجیبی بی رنگ است، چشم ها باز و خیره و از حدقه بیرون زده، آب خاکستری رنگی از دهانشان بیرون زده و انگشتانشان پیچ خورده است. معلوم است که درست حین کارهی روزمره مرگ مانند صاعقه بر سرشان فرویخته است برخی فقط آن قدرتوان داشته اند که خود را به آستانه در برسانند در این جا مادری است که درآخرین لحظه کودکش را به آغوش کشیده، در آنجا پیرمردی خود را میان طفل شیر خواره و آنچه که نمی دانسته چیست، سپر کرده است و...».
در روز حادثه، 50 فرزند هواپیمای ویژه بمباران ارتش عراق که هر یک به 4 عدد بمب شیمیایی 500 کیلویی مجهز بودند، در افق غرب آسمان حلبچه ظاهر شدند. مردم حلبچه، بارها شاهد پروازهای عبوری هواپیما های عراقی از غرب به شرق و به سوی آسمان ایران بوده اند. مردم به تماشای پرواز هواپیماها ایستاده بودند غافل از این که این بار بمب افکن ها پس از یک گردش به سمت جنوب با ریختن 200 بمب حاوی مواد شیمیایی مجداً به سمت غرب تغیر مسیر داده و از دور نظاره گر ابر زرد رنگی می شوند که بر آسمان شهر سایه می اندازد.
حاصل آن یکی از فجیع ترین صحنه های جنگی، بعد از جنگ جهانی دوم بود.
آنها در عرض چندساعت 5000 نفر را به قتل رساندند. این شهر در 11 کیلومتری مرز ایران را به خاطر اینکه از فرصت استفاده کرده و علیه صدام به پا خاسته بودند، تنبیه کند.

سازمان ملل در خواب بود:

ایران تلاش خود برای مقابله با این حملات در عرصه جهانی گسترش داد. غیر از اعزام مجروحین به کشور های غربی به خصوص آلمان،اتریش و سوئد، ایران از سازمان ملل متحد خواست تا بر اساس پروتکل ژنو دولت دولت عراق را محکوم کند و مانع از ادامه حملات شیمیایی شود. 18 اسفند ماه 1362 دبیر کل سازمان ملل نخستین هیأت را برای برسی اتهام کار برد سلاح های شیمیایی توسط عراق می کند.
طی 5 روز بازدید این گروه در منطقه از شواهد کاربرد سلاح های شیمیایی، در 16 فروردین 1363 گزارش هیأت اعزامی پیرامون ادعای جمهوری اسلامی ایران مبنی بر استفاده عراق از سلاح های شیمیایی، همراه با اظهار تأسف دبیر کل از کاربرد سلاح های شیمیایی، به شورای امنیت تسلیم شد چهار روز بعد شورای امنیت کاربرد سلاح های شیمیایی را گویا محکوم می کند و از این کشور ها در خواست می کند و که پرو تکل 1925 ژنو در این ارتباط را رعایت کنند.
زمستان سال بعد گزارش گروه کار شناسی سازمان ملل متحد که مؤید کاربرد سلاح های شیمیایی توسط عراق علیه نیرو های ایران بود، منتشر شد. و این بار نیز رییس شورای امنیت در بیانیه کاربرد سلاح های شیمیایی توسط عراق علیه نیروهای و هم چنین ادامه جنگ را گویا محکوم کرد. همراه با موج مخالفت های جهانی با این جنایت جنگی صدام، این کشور حملات شیمیایی خود را به ایران را به ایران موقتاً قطع کرد. با فتح فاو توسط ارتش ایران بار دیگر حملات عراق آغاز شد اما این بارعراق، ایران را به استفاده از بمب شیمیایی متهم کرد!
در اولین ماه سال1367 هیأت سازمان ملل متحد برای برسی کاربرد سلاح های شیمیایی رهسپار تهران شد. این هیأت از 28 تا 31 مارس در ایران و از 8 تا 11 آوریل در عراق کار خود را انجام داد و نتیجه آن شد که شورای سازمان ملل لحن بیانیه ای جدید را تغیرداد و طی بیانیه ای کاربرد سلاح های شیمیایی را محکوم کرد، در صورتی که ایران هرگز از این سلاح ها استفاده نکرده بود. ادعای عراق درباره حمله شیمیایی ایران به خاک آن کشور از حمله ای کرفته شده بود که ایران به یک مهمات خانه عراقی داشت. در این مهمات خانه انبوهی از مواد شیمیایی این کشور نگه داری می شود. به هر صورت مجامع جهانی با ادامه محکومیت دو طرف مخاصمه، عملاً در مقابل این رفتار عراق سکوت کردند تا عراق از آخرین تر فندهایش برای پیروزی استفاده کند، اما نتیجه چیز دیگری شد.

سکوت ؛ ابزاری برای آشتی

شرایط ایران به گونه ای پیش رفت که ایران قطعنامه 598 را در 27 تیر 1367 پذیرفت.
امام خمینی (ره) با توصیف شرایط سخت ایران، درباره پذیرش قطع نامه گفتند :«آری دیروز روز امتحان الهی بود که گذشت و فردا امتحان دیگری است که پیش می آید و همه ما نیز روز محاسبه بزرگ تری را پیش رو داریم. من تا چند روز قبل معتقد به همان شیوه دفاع و مواضع اعلام شده در جنگ بودم و مصلحت نظام و کشور و انقلاب را در اجرای آن می دیدم ولی با توجه به نظر تمامی کارشناسان سیاسی و نظامی سطح بالای کشور که من به تعهد و دلسوزی و صداقت آنان اعتماد دارم، با قبول قطع نامه و آتش بس موافقت نمودم و در مقطع کنونی آن را به مصلحت انقلاب (می بینم) و اعتبار ما باید در مسیر مصلحت اسلام و مسلمین قربانی شود. هرگز راضی به این عمل نمی بودم و مرگ و شهادت برایم گوارا تر بود، اما چاره چیست که همه باید که همه باید به رضایت حق تعالی گردن نهیم و مسلماً ملت قهرمان و دلاور ایران نیز چنین بوده و خواهد بود.»
پس از پذیرش قطع نامه توسط رهبر کبیر، ایران وارد فاز جدیدی از مناسبات سیاسی شد. حالا نوبت اثبات مظلومیت ایران در مجامع جهانی بود. ضمن این، ایران خود را در شرایطی می دید که می توانست غرامت جنگ را از عراق مطالبه کند.
در بند هفت قطعنامه 598 به صراحت اعلام شده بود:«ابعاد خسارات وارده در خلال منازعه و نیاز به تلاش های بازسازی با کمک های مناسب بین المللی پس از خاتمه در گیری تصدیق می گردد و در این خصوص از دبیر کل در خواست می شود که یک هیأت از کارشناسان را برای مطالعه موضوع بازسازی و گزارش به شو رای امنیت تعیین کند.
اما پس از جنگ ایران به دلایل بسیاری در اجرا و پیگیری این بند ناتوان ماند. در صورتی که در 18 آذر 1373 عراق به عنوان متجاوز به خاک ایران شناخته شد. با این وجود، تلاش بسیاری از مدافعان حقوق جانبازان شیمیایی در عرصه دادگاه های جهانی بدون حمایت دولت ایران با شکست مواجه شد و ایران علاوه بر این که از وصول بسیاری از غرامت های جنگی خود بازماند، حتی نتوانست از اتباع خود در دادگاه های بین المللی علیه کشور های غربی حمایت کند، کشور های که حامیان اصلی عراق در جنگ بودند و عراق بمب های شیمیایی خود را متعلق به آنها می دانست.
اوضاع وقتی کمی پیچیده تر شد که ایران حتی در دادکاه های که دیگر کشور ها برای مجازات عاملان این جنایات برگزار کرده بودند، شرکت نکرد. البته عهده ای معتقدند عدم حضور ایران در این دادگاه ها یا به خاطر بی اطلاعی مقامات ایرانی بوده است یا به خاطر موضع صلح جویانه ایران.

تاریخچه و سیر تكاملی درجنگهای شیمیایی دنیا

جنگ شیمیایی با جنگ جهانی اول در اوایل قرن بیستم آغاز شد و با جنگ شیمیایی عراق علیه ایران در اواخر قرن بیستم به اتمام رسید. اگر چه در تاریخ، تا قبل از شروع جنگ اول جهانی مواردی از بكار گیری اسلحه شیمیایی ذكر شده است ولی انجام جدی حملات شیمیایی به جنگ اول باز می گردد.

جنگ جهانی اول و نخستین حملات شیمیایی

از اوایل جنگ جهانی گازهای شیمیایی وارد میدان شدند. دراگوست 1914 فرانسویها گازهای اشك آور مختلفی ر ااستفاده نمودند. در ژانویه 1915آلمانها در لهستان علیه روسها از گاز كلر استفاده نمودند كه بی نتیجه بود.

نخستین حمله موفق آلمان ها و تلفات سنگین با گاز كلر

در بعد از ظهر 27 آوریل 1915 آلمانها در نزدیكی شهری به نام ‎YP RES در بلژیك علیه متفقین (كه بیشتر سربازان انگلیسی و بلژیكی بودند) گاز كلرین را بكار بردند كه نخستین حمله وسیع گازی در تاریخ دنیا محسوب می شود. در این حمله حدود 6000 سیلندر حاوی كلرین مایع را در طول یك خط 6كیلومتری مستقر نموده، 180 تن كلرین را آزاد نمودند كه بخاطر جو مناسب بصورت ابر سبز رنگی خط مقدم متفقین را پوشانید. چون متفقین هیچگونه آمادگی نداشتند، شدیدا آسیب دیدند بطوری كه تلفاتشان به 5000 كشته و 15000 مصدوم رسید. این حادثه نقطه عطفی در تاریخ جنگهای دنیا بشمار رفت زیرا بر تمامی كشورها روشن شد كه اكنون یك عامل جدید وارد میدان شده است كه محاسبات روشهای مقابله با آن پرداختند. پس از حمله شمیمیایی 27 آوریل، در ظرف چند روز هزاران ماسك توسط زنهای انگلیسی ساخته شد و در اختیار سربازان قرار گرفت.
این ماسكها عبارت بودند از یك پدنخی كه با محلولی از هیپوسولفیت سدیم، گلیسیرین و بیاكر بنات سدیم آغشته شده بود. در نتیجه در حمله بعد با گاز كلرین كه چند روز بعد در ماه (می) انجام شد فقط 1200 مصدوم شیمیایی از متفقین بجای ماند. در ماههای بعد نیز همچنان حملات با گاز كلر توسط آلمانها ادامه یافت. نتیجه تحقیق انگلیسها روی گاز های جنگی سرانجام در 25 سپتامبر 1915 بصورت نخستین حمله آنها با گاز كلر علیه آلمانها نمایان شد. در این میان ارتش آلمان تركیب جدیدتری را به نام Phosgene)) در دسامبر 1915 برای نخستین بار بكار برد كه بعلت آمادگی نسبی سربازان نتیجه مطلوب را عاید آلمانها نكرد.
در فوریه 1916 ارتش فرانسه نیز استفاده از گاز شیمیایی را شروع كرد و گازفسژن را علیه آلمانها بكار برد. كلر وفسژن هر دو در دمای عادی بصورت بخار می باشند و این مطلب مشكلاتی را هم در نقل و انتقال آنها و هم در پایداری در میدان نبرد بوجود می آورد، لذا آلمانها گاز Diphosgene)) را تهیه كردند كه در دمای عادی بصورت مایع می باشد و سرانجام در 7 می 1916 نخستبن حمله خود ار با این گاز انجام دادند. در جولای 1916 آلمانها و متفقین هر دو مجهز به توپخانه گازهای جنگی شدند و از عوامل مختلف خفه كننده و اشك آور علیه یكدیگر استفاده كردند.
در اواخر سال 1916 در ارتش انگلیس از سلاح جدیدی به نام گاز افكن یا Iuvensproiectors)) بمنظور پرتاب همزمان تعداد زیادی گلوله های بزرگ گازی استفاده شد. آنها با استفاده از این روش قادر بودند غلظت بسیار بالایی از گاز سمی (غالبا فسژن) را در مدت زمان كوتاهی روی دشمن ایجاد كنند كه چنین عملیاتی با توپخانه امكان پذیر نبود وآلمانها از این طریق صدمات زیادی را متحمل شدند.

ورود گاز خردل به میدان جنگ

با ورود عامل خردل به صحنه جنگ، كه ایجاد آلودگی پایدار در محیط می نمود جنگ شیمیایی وارد مرحله تازه ای شد. در جولای 1917 آلمانها برای نخستین باراز گاز خردل یا ‎Yperie در شهر Ypres بلژیك علیه متفقین استفاده كردند كه بسیار موفقیت آمیز بود. در همین سال تركیبات آرسنیكی نیز تدریجا وارد میدان جنگ شد. در این سال یكی از خطرناكترین سموم آرسنیكی به نام لویزایت Iewisite توسط یك شیمیدان آمریكایی به نام دكتر لوئیس سنتز شد شد كه البته درجنگ اول موفق به استفاده از آن نشدند. تا سال 1918 فرانسه و انگلیس نیز توپخانه شیمیایی خردل را آماده نموده و مورد استفاده قرار دادند، تا آنكه سرانجام در 1918 جنگ جهانی اول خاتمه یافت.

آسیب غیر نظامیان

مصدوم شدن غیر نظامیان در جنگ شیمیایی نیزحائز توجه است، در سال 1917و1918 حملات شیمیایی شدیدی (توسط آلمانها) روی شهرها و روستاهای فرانسوی انجام گرفت كه مهمترین اثرات آن مربوط به گاز خردل بوده و هزاران مصدوم از خود بجای گذشت. البته آمادگی مردم و كادرهای درمانی باعث شد كه بجز حمله اول، حملات بعدی با موفقیت كمتری توام باشد. ترس از گازهای شیمیایی باعث شده بود كه حتی كودكان دبستانی نیز با ماسك به تحصیل می پرداختند و آمادگی جهت حملات را داشتند. مردم منازل آلوده (خصوصا در آلودگی خردل) را بسرعت ترك می كردند و تا اطمینان از پاكسازی آن باز نمی گشتند. همچنین كادر پزشكی ارتش جهت درمان مصدومین شیمیایی بخشهای ویژه ای را اختصاص داده بود.

تلفات گازهای شیمیایی در جنگ جهانی اول

درجنگ جهانی اول گاز خردل بدون شك از موثرترین عوامل بكار گرفته شده بود. بر طبق یك گزارش از ایستگاههای رفع آلودگی ارتش انگلیس از مجوع 970،160 نفر كل مجروحین شیمیایی، 702،124 نفر یا 77% آنانرا مصدومین گاز خردل تشكیل می داد. طبق گزارش ارتش آمریكا از مجموع 965،36 نفر مصدوم شیمیایی 711، 27 نفر یا 75% آنها مربوط به گاز خردل بوده است. این امر بیانگر نقش ویژه گاز خردل در جنگ می باشد. علیرغم توقف جنگ جهانی اول كشورها همچنان به تحقیق و تولید پیرامون عوامل شیمیایی ادامه دادند تا جا ییكه در سال 1919 تولید گازخردل در كارخانجات آمریكا به رقم 19 تن در روز رسید. بیشترین آسیب ناشی از سلاحهای شیمیایی در جنگ جهانی اول به سربازان روسی وارد شد كه تلفات آنها بالغ بر 000،50 كشته و 000،50 مصدوم بود. علت این تلفات، كمی امكانات حفاظتی، ضعف آموزش و محدودیت در تدارك اسلحه شیمیایی بود. بطور خلاصه در طول جنگ جهانی اول 000/200،1 تن ماده سمی مصرف شد كه این سموم شامل 22 نوع عامل شیمیایی مختلف بودند و علاوه بر آنها 17 نوع عامل شیمیایی دیگر نیز تا خاتمه جنگ مطالعه شد و یا جهت استفاده آماده گردید. جنگ شیمیایی در مجموع منجر به مصدوم شدن 000،200،1 نفر كشته شدن 000،100 نفر گردید.

استفاده ازعوامل شیمیایی بین دو جنگ جهانی

درسال 1925 در كنفرانس خلغ سلاح ژنو، پروتكلی به امضاء غالب كشورهای جهان در آمد كه در آن كاربرد سلاح شیمیایی وبیو لوژیكی منع شده بود (عراق نیز از امضاء كنندگان آن بود). امضاء كنندگان این پروتوكل عموما اهمیتی برای آن قائل نشدند و تولیدات درحد وسیع ادامه یافته و بسیاری از كارحانجات تولید كننده مواد شیمیایی، در اختیار بخش جنگلهای شیمیایی ارتشها قرار گرفتند. در ادامه تحقیقات محرمانه ای كه هنوز در مورد بالایی از گاز سمی (غالبا فسژن) را در مدت زمان كوتاهی روی دشمن ایجاد كنند كه چنین عملیاتی با توپخانه امكان پذیر نبود و آلمانها از این طریق صدمات زیادی را متحمل شدند.

ورود گاز خردل به میدان جنگ

با ورود عامل خردل به صحنه جنگ، كه ایجاد آلودگی پایدار در محیط می نمود جنگ شیمیایی وارد مرحله تازه ای شد. در جولای 1917 آلمانها برای نخستین بار از گاز خردل یا Yperite در شهر Ypres بلژیك علیه متفقین استفاده كردند كه بسیار موفقیت آمیز بود. درهمین سال تركیبات (آرسنیكی) نیز تدریجا وارد میدان جنگ شد. دراین سال یكی از خطرناكترین سموم آرسنیكی به نام لویزایت Iewisite توسط یك شمیدان آمریكایی به نام دكتر لوئیس سنتز شد كه البته در جنگ جهانی اول موفق به استفاده از آن نشدند. تا سال 1918 فرانسه و انگلیس نیز توپخانه شیمیایی خردل را آماده نموده و مورد استفاده قرار دادند، تا آنكه سرانجام در 1918 جنگ جهانی اول خاتمه یافت.

آسیب غیر نظامیان

مصدوم شدن غیر نظامیان در جنگ شیمیایی نیز حائز توجه است، در سال 1917و1918 حملات شیمیایی شدیدی (توسط آلمانها) روی شهرها و روستاهای فرانسوی انجام گرفت كه مهمترین اثرات آن مربوط به گاز خردل بوده و هزاران مصدوم از خود بجای گذاشت. البته آمادگی مردم و كاردهای درمانی باعث شد كه بجز حمله اول، حملات بعدی با موفقیت كمتری توام باشد. ترس از گازهای شیمیایی باعث شده بود كه حتی كودكان دبستانی نیز با ماسك به تحصیل می پرداختند و آمادگی جهت حملات را داشتند. مردم منازل آلوده (خصوصا در آلودگی خردل) رابسرعت ترك می كردند و تا اطمینان از از پاكسازی آن باز نمی گشتند. همچنین كادر پزشكی ارتش جهت درمان مصدمین شیمیایی بخشهای ویژه ای را اختصاص داده بود.

تلفات گازهای شیمیایی درجنگ جهانی اول

در جنگ جهانی اول گاز خردل بدون شك از موثرترین عوامل بكار گرفته شده بود. بر طبق یك گزارش ار ایستگاههای رفع آلودگی ارتش انگلیس از مجموع 970،160 نفر كل مجروحین شیمیایی، 702،124 نفر یا 77% آنانرا مصدومین گاز خردل تشكیل می داد. طبق گزارش ارتش آمریكا از مجموع 965،36 نفر مصدوم شیمیایی، 711،27 نفر یا 75% آنها مربوط به گاز خردل بوده است. این امر بیانگر نقش ویژه گاز خردل در جنگ می باشد. علیرغم توقف جنگ جهانی اول كشورها همچنان به تحقیق و تولید پیرامون عوامل شیمیایی ادامه دادند تا جاییكه در سال 1919 تولید گاز خردل در كارخانجات آمریكا به رقم 19 تن در روز رسید. بیشترین آسیب ناشی از سلاحهای شیمیایی در جنگ جهانی اول به سربازان روسی وارد شد كه تلفات آنها بالغ بر 000،50 كشته و 000،500 مصدوم بود. علت این تلفات، كمی امكانات حفاظتی، ضعف آموزش و محدودیت در تدارك اسلحه شیمیایی بود. بطور خلاصه درطول جنگ جهانی اول 000،250،1 تن ماده سمی مصرف شد كه این سموم شامل 22 نوع عامل شیمیایی مختلف بودند و علاوه بر آنها 17 نوع عامل شیمیایی دیگر نیز تا خاتمه جنگ مطالعه شد و یاجهت استفاده آماده گردید. جنگ شیمیایی در مجموع منجر به مصدوم شدن 000،200،1 نفر و كشته شدن 000،100 نفر گردید.

استفاده از عوامل شیمیایی بین دو جنگ جهانی

در سال 1925 در كنفرانس خلع سلاح ژنو، پروتكلی به امضا، غالب كشورهای جهان در آمد كه در آن كاربرد سلاح شیمیایی و بیولوژیكی منع شده بود (عراق نیز از امضاء كنندگان آن بود). امضاء كنندگان این پروتوكل عموما اهمیتی برای آنان قائل نشدند و تولیدات در حد وسیع ادامه یافته و بسیاری از كارخانجات تولید كننده مواد شیمیایی، در اختیار بخش جنگهای شیمیایی ارتشها قرار گرفتند. در ادامه تحقیقات محرمانه ای كه هنوز در مورد خردلها ادامه داشت در سال 1935 خردل ازتی (تری كلر و اتیلامین) توسط آلمانها سنتز شد. در سال 1935 موسولینی رهبر ایتالیا به اتیوپی حمله كرد و در سال 1936 آنرا ضمیمه خاك خود ساخت، در این حمله ارتش ایتالیا بطور وسیع از گاز خردل و فسژن بهره جست. در سال 1937 ژاپن عملیات جنگی خود را علیه چین شروع نمود، كه دراوایل این حمله از گازهای خردل و لویزایت استفاده كرد.

جنگ جهانی دوم و تولید گازهای اعصاب

از سال 1935 تا 1939 وضعیت ویژه ای بر جهان حاكم بود و درگیریهای كوچك و بزرگ سرانجام زمینه را برای جنگ جهانی دوم مهیا نمود، بطوری كه با حمله برق آسای آلمان نازی به لهستان در اوایل سپتامبر 1939 و اشغال آن، بتدریج بساری از كشورها وارد جنگ شدند و بدینسان جنگ جهانی دوم آغاز گشت. در جنگ جهانی دوم تحقیق و تولید عوامل شیمیایی و بیولوژیك همچنان ادامه یافت و انبارهای بزرگی از سموم مختلف جنگی در كشورها ذخیره شد. ارتشهای دنیا از نظر حفاظتی نواقص خود را اصلاح نموده و همه آماده یك جنگ شیمیایی بودند. آلمانهای نیز موفقیت جدیدی در این زمینه بدست آوردند و آن عبارت از دستیابی به گازهای اعصاب بود. در سال 1937 زمانیكه دكتر schrader سرگرم تحقیق در لا براتوارهای مربوط به حشره كش بود، موفق به سنتز Tabun شد و بدنبال روشن شدن ارزش نظامی آن، فورا توسط ارتش آلمان بعنوان یك ماده محرمانه طبقه بندی شد. در سال 1939 در حین تحقیق بر روی تركیبات ارگانو فسفره فلوئوره و ظاهرا به منظور تولید حشره كشهای قویتر سرانجام موفق به سنتز گاز عصبی sarin شد كه سمیت آن 4 برابر بیشتر از تابون بود در سال 1940 كارخانه تولید گاز عصبی تابون در مقیاس وسیع در شهردیخرنفورت آلمان بصورت مخفیانه احداث شد. در سال 1945 kuhn تركیب كشنده سومان را سنتز نمود كه از دو گاز عصبی قلبی خطرناكتر است. شرادر و گروهش تا خاتمه جنگ جهانی دوم حداقل 000،2 تركیب ارگانو فسفره جدید را سنتز نمودند. پس از پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم و اشغال آلمان، مشخص شد كه آلمان دارای سلاح جدید شیمیایی می باشد(فصل هجدهم یادداشت دوم). در یكی از گزارشات متفقین مورخ 14 آوریل 1945 كار شناسان پس از بررسی گلوله های شیمیایی آلمانها چنین نوشتند:
.... گلوله های توپی كه دارای حلقه سفید رنگ هستند محتوی اسید سیانیدریك می باشند، اما گلوله های توپی كه دارای حلقه های سبز و زرد می باشند مشابه تركیب انگلیسی pf3 هستند... این تركیب تاول زا نیست ولی آثار سمی جذب مایع آن از راه پوست و چشم بسیار سریع ایجاد می شود....[1].
در زمان گزارش فوق هنوز هیچ كشوری شناختی از سلاح جدید اعصاب نداشت. مدتی بعد مشخص شد كه محتویات آن گلوله های توپ، گاز عصبی Tabun بوده است، یعنی نخستبن گاز اعصابی كه عراق علیه ایران در جبهه جنوبی بكاربرد.
علی رغم اینكه گازهای اعصاب تا خاتمه جنگ تنها در اختیار ارتش آلمان بود ولی ترس از این كه سایر كشورها نیز ممكن است این گازهای اعصاب استفاده كند. در طول جنگ جهانی دوم علیرغم تولید زیاد انواع گازهای جنگی توسط غالب قدرتهای بزرگ، موارد استفاده از این سلاح مشاهده نشد. اگر چه قبل و حین جنگ جهانی دوم در موارد متعددی در سطح وسیع گازهای شیمیایی در میدان های مانوتست شدند.
از امكاناتی كه در جنگ جهانی دوم جهت پخش عوامل شیمیای در نظر گرفته شده بود استفاده از هواپیما بود لذا در میان تسلیحات شیمیایی، بمبها(خصوصا بمب خردل) جایگاه ویژه ای داشتند و بمیزان فراوانی تولید شدند. حجم سلاحهای شیمیایی تولید شده و نقل و انتقال گسترده آنها بقدری بود كه گاه بطور تصادفی منجر به بروز حوادثی می گردید كه از جمله حادثه (بندر گاه باری) می باشد. در این حادثه كه تنها حادثه شیمیایی مهم جنگ جهانی دوم محسوب می شد آمریكاییها با گاز خردل سات آمریكا كشته و مصدوم شدند (فصل هجدهم یادداشت سوم).

پس از جنگ جهانی دوم

علیرغم تاكیدهای مجدد و امضاء پروتكل های مختلف بمنظور عدم تولید گازهای جنگی، پس از جنگ همچنان تحقیق پیرامون انواع مختلف گازهای جنگی و روشهای دیگر تولید آنها ادامه یافت. در سال 1953 (شرادر) در ادامه تحقیقات روی گازهای عصبی موفق به كشف فرمول عمومی تركیبات ارگانو فسفره شد و توانست توصیف كند كه تركیب ارگانو فسفره برای آنكه خواص حشره كش و آنتی كولینسترازی داشته باشد چه ویژگیهای را لازم دارد. و در اوایل دهه 1950 گروه شرادر ضمن كار روی استرهای دیگری از تركیبات ارگانو فسفره، عوامل اعصاب سری را سنتز كردند.
در میان این سری جدید vx بعنوان سمی ترین گاز اعصاب مورد توجه قرار گرفت كه تركیبی است از جهت پایداری مشابه خردل و از نظر قدرت كشندگی حتی از سومان هم كشنده تر است لذا شاید از جهاتی بتوان آنرا بهترین گاز جنگی معرفی نمود. در سال 1956 توسط یك شیمیدان سوئدی به نام T hameline گروه جدید تری از گازهای عصبی سنتز شد كه یكی از آنها فسفر یل تیوكو لین است این گروه تركیبات بطور بسیار اختصاصی عمل می كند و خوشبختانه مواد ناپایداری بوده و نمی توان به راحتی در میدان جنگ آنها را بكار گرفت. همزمان با تحقیق، تولیدات انبوه گازهای جنگی در كارخانجات شیمیایی ویژه ادامه یافت. آمریكا در سال 1954 تولید سارین را آغاز كرد بطوری كه فقط تا سال 1957 میزان تولید این گاز عصبی به رقم 000،15 تن رسیده بود. تولید VX نیز از سال 1960 در آمریكا شروع شد. در دهه 1950 همچنین گروه جدیدی از عوامل شیمیایی تحت عنوان ناتوان كننده های روانی غیر كشنده توجه سم شناسان نظامی را بخود جلب نموده و در نتیجه مشتقات مختلف I ISD و نیز گاز BZ وارد صحنه گازهای جنگی شدند.
یك دیگر از پیشرفتها در زمینه گازهای جنگی متد غلیظ و پایدار كردن عوامل فرار خصوصا عوامل عصبی بود كه به كمك مخلوط نمودن آنها با پولیمرها این كار را انجام می دادند. علاوه بر تولید و ذخیره سازی گازهای جنگی، قدرتهای بزرگ سعی نمودند تشكیلات منسجمی را در ارتش به این امر اختصاص دهند ودر این رابطه مانورهای مختلف شیمیایی انجام می دادند كه در آنها از گازهای حقیقتی استفاده می شد. در سال 1986 در یك منطقه تحت آزمایش ارتش آمریكا در ایالت یوتا بدنبال یك كوشش ناموفق در پخش گاز عصبی V X (كه منجر به مسمومیت 000،6 راس گوسفند شد) نگرانیهایی در مردم آمریكا بوجود آمد كه منجر به توقف تولید شده صورت گرفت احداث كارخانجات خاصی در كشورهای مختلف دنیا به این منظور بود، زیرا پس از مدت زمانی این سموم (بسته به نوع آنها) تجزیه می شد و یا به علت بروز آسیبهایی كه در جدار مخازن آنها تدریجا بوجود می آمد خطرناك می شدند.

سیستم های دو گانه تولید گازهای اعصاب

همانطور كه می دانیم از دیدگاه نظامی یكی از قدرتهای مهم در جنگ میزان مهماتی است كه یك كشور انبار نموده است. در مورد مهمات شیمیایی در گذشته این ذخیره سازی نمی توانست از حدی بیشتر شود زیرا ممكن بود خطرات زیادی ر ابرای كشورهایی تولید كننده داشته باشد، لذا این امر یك عامل محدود كننده بشمار می رفت. بمنظور حل مشكل، دانشمندان روی ای نتز كار كردند كه بتوانند برای ایجاد یك عامل سمی (ج) آنرا بنجوی سنتز كنند كه قبل از انجام وامكمنش نهایی ژ، دو ماده غیر سمی (الف و ب) داشته باشیم.
یعنی ماده (ج) را به صورت (الف + ب) نگاهداری نمائیم و تنها در هنگام نیاز دو ماد ه (الف) و(ب) تركیب شده سرانجام ماده سمی (ج ) تولید شود. البته این كار برای تمامی سموم امكان پذیر نیست ولی در مورد سموم عصبی (سارین و و – ایكس این كاربا كمال موفقیت انجام گرفت بطوری كه سیستمهای دوگانه (Binary) سارین در سال 1977 در آمریكا كه پیشرو این تكنو لوژی می باشد آماده تولید و بهره برادی شد. این روش منجر به آن شد كه مهمات شیمیایی همانند مهمات عادی بتواند در مقیاس وسیعی ذخیره گردد.
از دیگر محاسن روش فوق آن است كه این مهمات می تواند بدون حفاظتهای ویژه حمل شده و نیز با استفاده از توپخانه معمولی شلیك شود، زیرا كیلو مترها پس از دور شدن از محل پرتاپ، تركیب دو ماده الف و ب صورت می گیرد و هرگز خطری برای بكار گیرندگان آن ایجاد نخواهد شد. در ژوئن سال 1985 كنگره آمریكا مبلغ 164 میلیون دلار را (برای سال مالی 1986) جهت تولید سلاحهای شیمیایی (دو گانه) اختصاص داد و سرانجام در سال 1986 مرحله جدیدی از تولید وسیع سلاحهای دو گانه شامل بمبهای VX و گلو له های توپ 155 میلیمتری سارین آغاز شد.
یكی دیگر از پیشرفتهای مربوط به جنگهای شیمیایی، بدنبال پیشرفت علم بیو تكنو لوژی پیدا شد و آ ن استفاده از توكسینهای باكتریها گیاهان و سپس دستیابی بروشهای سنتز غیر بیولژیك و به مقیاس وسیع آنها بود. در این رابطه مثال برخی از میكوتوكسینها و نیز انتروتوكسین استافیلو كوك و بوتولینال توكسین سرانجام جزء سموم استاندارد شده نظامی قرار گرفتند كه به مقیاس وسیعی تولید شدند.

استفاده از سلاح شیمیایی پس از جنگ جهانی دوم

در سال 1965 مصر در یمن از گاز خردل استفاده كرد كه البته تا سالها پس از آن بطور بین المللی شناخته نشد. (جنگ یمن 67- 1963 ). در جنگ ویتنام (68- 1961 ). آمریكا ییها بطور بسیار گسترده ای از عوامل ضد گیاه بمقدار بیش از 000/50 تن استفاده نمودند كه در واقع اولین كاربرد آن در جنگهای دنیا بشمار می رفت.
این عوامل كه بر مبنای رنگشان تحت عنوان (عامل نارنجی)، عامل سفیدو و عامل آبی نامگذاری شده بودند مخلوطهای مختلفی از عوامل ضد گیاه بودند كه بمنظور ریزش برگ درختان، تخریب جنگلها و خشكانیدن مزارع برنج مورد استفاده قرار می گرفتند. هدف آمریكاییها از این كار از بین بردن پوشش استتار ویتنامیها و نابود نمودن منابع غذایی آنها بود. این عوامل كه بصورت اسپری از هواپیما پخش می شد، علاوه بر تاثیر بر گیاهان، آثار دیررسی هم بر انسانها گذاشت كه هنوز ملت ویتنام از آن رنج می برد. آمریكا همچنین در سال 1966 چندین مورد بمب های حاوی گاز BZ را بصورت آزمایشی در ویتنام بكار گرفت.
علاوه بر اینها در جنگ ویتنام مقادیر زیادی از گازهای اشك آور و خفه كننده استفاده شد شد تا مبارزان ویتنامی مجبور به خروج از تونلهای زیر زمینی شده ویا در آنجا از بین بروند. در اواخر دهه 1970 گزارشات حاكی از آن بود كه در برخی نبردهای كوچك در لائوس، كامبوج، ویتنام و افغانستان بطور محدود از عوامل شیمیایی استفاده شده است.


نوشته شده توسط:مصطفی
نظرات() 



how much do std tests cost
چهارشنبه 17 آبان 1396 10:39 بعد از ظهر
پست بزرگ من این وبلاگ را به طور دائمی بررسی کردم و تحت تاثیر قرار گرفتم!
اطلاعات فوق العاده مفید به ویژه قسمت آخر:
) من به اطلاعات بیشتر اهمیت می دهم. من به دنبال این اطلاعات خاص بودم
زمان طولانی. متشکرم و موفق باشید.
best psychic readings
چهارشنبه 10 آبان 1396 05:32 بعد از ظهر
باور نکردنی! این وبلاگ به نظر من درست مثل من است
نمونه ی قدیمی! این موضوع کاملا متفاوت است اما تقریبا همان طرح و طراحی را دارد. انتخاب رنگ عالی!
How do you get Achilles tendonitis?
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:32 بعد از ظهر
Today, I went to the beachfront with my kids. I found a sea shell and
gave it to my 4 year old daughter and said "You can hear the ocean if you put this to your ear." She placed the shell to her ear and screamed.

There was a hermit crab inside and it pinched her
ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off
topic but I had to tell someone!
foot pain diagram
شنبه 17 تیر 1396 03:50 بعد از ظهر
Hiya very cool website!! Guy .. Excellent .. Amazing .. I'll bookmark your web site and take the feeds also?

I am satisfied to find numerous useful information right here within the post, we want work
out more techniques on this regard, thank you for sharing.
. . . . .
foot pain ball
سه شنبه 6 تیر 1396 04:52 بعد از ظهر
My brother recommended I may like this blog. He used
to be entirely right. This post actually made my day. You can not believe simply how a lot time I had spent for this info!
Thanks!
http://wagnergcwyodmnhh.exteen.com
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 01:08 قبل از ظهر
If some one wants to be updated with hottest technologies therefore he must be go to see this web page and be up to date every
day.
Carmella
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:28 قبل از ظهر
After I originally commented I appear to have clicked on the -Notify
me when new comments are added- checkbox and now whenever a comment
is added I receive four emails with the exact same comment.
Perhaps there is an easy method you are able to remove me from that service?

Kudos!
رضا
چهارشنبه 25 خرداد 1390 02:49 بعد از ظهر
جالب اما پر نوشته . به وب شلو منم خواستی یه سر بزن .
پاسخ مصطفی : سلام.
همینه دیگه تازه سه سریش کردم راحت بشه خوندش و خسته نشی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آخرین پستها

یاک 130، جنگنده آموزشی- ضربتی پیشرفته جمعه 14 شهریور 1393
رادار چیست؟ چهارشنبه 11 بهمن 1391
آشنایی با موشکهای زمین به هوای روسی سام چهارشنبه 11 بهمن 1391
سرلشکر خلبان شهید بهرام عشقی پور چهارشنبه 11 بهمن 1391
جیپ، قهرمان جاده و بیابان چهارشنبه 26 مهر 1391
توپ ۲۱۰ میلیمتری K12 دوربردترین توپ تاریخ چهارشنبه 26 مهر 1391
* مقاله * چهارشنبه 26 مهر 1391
عقاب سرفراز، از سقوط در خاک دشمن تا بازگشت به آغوش میهن چهارشنبه 26 مهر 1391
نسلهای مختلف هواپیماهای جنگنده چهارشنبه 26 مهر 1391
موشک حرارتی، سرگردان در آسمان تهران چهارشنبه 26 مهر 1391
بازگشت به وبلاگ چهارشنبه 26 مهر 1391
F-100 سوپرسابر، اولین جنگنده مافوق صوت آمریکایی چهارشنبه 31 خرداد 1391
F-2، جنگنده ژاپنی چهارشنبه 31 خرداد 1391
در کمین فاکسبت چهارشنبه 31 خرداد 1391
تاریخچه سلاحهای گرم در ایران جمعه 29 اردیبهشت 1391
جنگ ویتنام پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391
F-4 Phantom II جنگنده ای در پایان کار جمعه 8 اردیبهشت 1391
آشنایی با بمب افکن B-1 Lancer جمعه 8 اردیبهشت 1391
معرفی ناو هواپیمابر فرانسوی شارل دوگل جمعه 25 فروردین 1391
فاکتور های مقایسه هواپیماهای جنگنده پنجشنبه 17 فروردین 1391
عید بر شما مبارک باد سه شنبه 1 فروردین 1391
تاریخچه و ویژگیهای هواپیمای F5 پنجشنبه 11 اسفند 1390
اسنایپر M-107 پنجشنبه 6 بهمن 1390
اسنایپر قدرتمند ... M21 EBR پنجشنبه 6 بهمن 1390
گران‌ قیمت‌ ترین تجهیزات نظامی آمریکا چهارشنبه 5 بهمن 1390
شکارچیان فاکس‌بت جمعه 23 دی 1390
رونمایی از هواپیمای جاسوسی آمریکا پنجشنبه 24 آذر 1390
آشنایی با خانواده فلانکر جمعه 11 آذر 1390
آشنایی با یوزی، مشهورترین مسلسل دستی جهان پنجشنبه 10 آذر 1390
Makarov پنجشنبه 26 آبان 1390
لیست آخرین پستها